Hằng năm, vào ngày 9 tháng 11, Giáo hội Công giáo long trọng cử hành một ngày lễ đặc biệt: Lễ Cung Hiến Thánh Đường Latêranô. Nghe có vẻ xa lạ, nhưng đây thực sự là một ngày lễ quan trọng và ý nghĩa, vì kỷ niệm ngày cung hiến “Nhà thờ Mẹ” của mọi nhà thờ Công giáo trên toàn thế giới.
Thánh Đường Latêranô là gì và tại sao lại quan trọng?
Khi nhắc đến Vatican, nhiều người nghĩ ngay đến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Tuy nhiên, Nhà thờ Chính tòa của Giám mục Rôma (tức là Đức Giáo hoàng) lại là Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô.
Hãy hình dung như thế này:
- Nếu Giáo hội là một gia đình, thì Thánh Đường Latêranô chính là nhà của người cha, là nhà mẹ.
- Tất cả các nhà thờ, giáo xứ khác trên thế giới đều là những “ngôi nhà con” trong đại gia đình đó.
Vì vậy, Thánh đường Latêranô có danh hiệu đầy đủ và trang trọng: “Mẹ và Đầu của mọi nhà thờ trên toàn thế giới” (Omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput). Điều này khẳng định vị thế là trung tâm hiệp nhất của toàn thể Giáo hội Công giáo.
Lịch sử tóm tắt:
- Hoàng đế Constantine, sau khi ban hành sắc chỉ cho phép tự do tôn giáo, đã trao tặng khu đất Latêranô cho Đức Giáo hoàng.
- Ngôi đền thờ đầu tiên được xây dựng và được cung hiến (làm phép) vào ngày 9 tháng 11 năm 324 bởi Đức Giáo hoàng Sylvestre I.
- Trải qua nhiều thế kỷ, thánh đường đã bị hỏa hoạn, động đất và chiến tranh tàn phá, nhưng luôn được tu sửa và tái thiết. Lễ kỷ niệm chúng ta cử hành ngày nay là để kính nhớ ngày cung hiến lần đầu tiên đó.
Đây là ngôi thánh đường Công giáo đầu tiên được xây dựng một cách công khai và hoành tráng, đánh dấu sự chuyển mình của Kitô giáo từ một tôn giáo bị bách hại trở thành tôn giáo được công nhận trong Đế chế La Mã.
Tại sao người Công giáo trên toàn thế giới lại mừng lễ này?
Mặc dù thánh đường tọa lạc ở Rôma, nhưng đây là ngày lễ chung cho toàn thể Giáo hội bởi n hững lý do rất ý nghĩa:
- Nhắc nhở về sự hiệp nhất: Khi mừng lễ của ngôi nhà mẹ, mọi tín hữu ở khắp nơi ý thức mình thuộc về một gia đình đức tin duy nhất, hiệp nhất với Đức Giáo hoàng. Dù ở một giáo xứ nhỏ bé nhất, chúng ta cũng được kết nối với trung tâm của Giáo hội.
- Tôn vinh Đức Kitô là nền tảng: Ngày lễ nhắc nhở chúng ta rằng, nền tảng của Giáo hội không phải là gạch đá, mà chính là Đức Kitô. Ngài là đá tảng góc tường. Thánh đường cũng nhắc nhở về ngôi đền thờ thiêng liêng là chính mỗi tín hữu và cộng đoàn.
Bài học cho mỗi người chúng ta
Ngày lễ này không chỉ nói về một công trình kiến trúc cổ kính ở Ý. Nhưng còn là lời mời gọi chúng ta suy ngẫm về những “ngôi đền thờ” trong đời sống đức tin:
- Bản thân mỗi người là đền thờ: Thánh Phaolô dạy: “Anh em lại chẳng biết rằng thân xác anh em là Đền Thờ của Thánh Thần sao?” (1 Cr 6,19). Lễ cung hiến nhắc nhở chúng ta phải luôn gìn giữ tâm hồn mình trong sạch, xứng đáng là nơi Chúa ngự.
- Gia đình là đền thờ nhỏ: Mỗi gia đình Công giáo, qua bí tích Hôn Phối, cũng là một “thánh đường tại gia”, nơi Chúa hiện diện và yêu thương.
- Cộng đoàn giáo xứ là đền thờ sống động: Giáo xứ không phải chỉ là nhà thờ, mà là cộng đoàn những tín hữu quy tụ lại. Chúng ta cùng nhau xây dựng cộng đoàn ấy ngày càng sống động trong tình yêu thương và hiệp nhất.
Lễ Cung Hiến Thánh Đường Latêranô ngày 9/11 là một lời nhắc nhở đẹp đẽ và sâu sắc, không chỉ là mừng kính một công trình lịch sử, nhưng trên hết, là tôn vinh mầu nhiệm Giáo hội hiệp nhất trong Đức Kitô, và mời gọi chúng ta biết quý trọng ngôi thánh đường nơi mình cầu nguyện, đồng thời tích cực xây dựng ngôi đền thờ thiêng liêng là chính bản thân, gia đình và cộng đoàn.
